Αρχαϊκή εποχή/πολιτεύματα – lapbook

Με τον ρυθμό της χελώνας με τον οποίο κινούμαστε φέτος, καταφέραμε να ολοκληρώσουμε επιτέλους την ενότητα των πολιτευμάτων στην αρχαϊκή εποχή, με το μάθημα Αθήνα/Πολίτευμα 3 και με ένα μάθημα για την Αγορά της Αθήνας. Μαζί με αυτά, καταφέραμε να ολοκληρώσουμε και τη σχετική εφαρμογή “lapbook” που είχα ξεκινήσει δοκιμαστικά (δεν γνωρίζω την ελληνική μετάφραση του όρου, όποιος την ξέρει θα χαρώ να μου γράψει ένα μήνυμα σχετικά).

Στο ιστολόγιο δεν έχω προλάβει να καταγράψω το μάθημα Αθήνα/Πολίτευμα 3 και το μάθημα της Αγοράς. Θα το κάνω όταν μπορέσω. Στη σημερινή ανάρτηση, όμως, καταγράφω ολόκληρη την εφαρμογή lapbook, γιατί σκέφτομαι ότι μπορεί να φανεί χρήσιμη σε κάποιον που επεξεργάζεται το αντικείμενο της αρχαϊκής εποχής. 


Εδώ στην Αμερική έμαθα τις εφαρμογές lapbook. Τις χρησιμοποιούν πολύ εδώ οι λεγόμενοι “homeschoolers” (οικογένειες που διδάσκουν τα παιδιά τους κατ’οίκον) και οι γονείς υποστηρίζουν ότι η δημιουργία τους βοηθά τα παιδιά να μάθουν πιο εύκολα το εκάστοτε αντικείμενο. Πρόκειται για έναν φάκελο στον οποίο κανείς κολλάει με χαρτοκοπτική διάφορα διαδραστικά σχήματα στα οποία συμπληρώνει τα κύρια σημεία του μαθήματος. Μπορείτε να πάρετε μια γεύση στο ακόλουθο βίντεο.

Συνήθως ο φάκελος αναφέρεται σε μια μεγάλη θεματική ενότητα. Σε κάθε επιμέρους μάθημα της ενότητας ο μαθητής φτιάχνει ένα σχήμα. Στο τέλος της ενότητας, το lapbook είναι γεμάτο με τα διαφορετικά σχήματα, τα οποία ο μαθητής μπορεί να μελετήσει για να κάνει μια συνολική επανάληψη.

Η όλη ιδέα μου φάνηκε ενδιαφέρουσα και είπα να τη δοκιμάσω, με θέμα την πολιτειακή/κοινωνική οργάνωση σε Σπάρτη και Αθήνα στην αρχαϊκή εποχή. Έτσι σε κάθε μάθημα, για τα μαθήματα της ενότητας αυτής, φτιάχναμε μια μικρή εφαρμογούλα χαρτοκοπτικής. Τα μαθήματα που περιλάμβανε το όλο εγχείρημα είναι τα ακόλουθα:

fylladiaki

lapbook_items

acordeon1

lapbook2

lapbook_solon

  • Αθήνα/Πολίτευμα 3: Γέννηση της δημοκρατίας. Δεν έχω καταγράψει το μάθημα εδώ ακόμη, πάντως το lapbook περιλάμβανε ολοκλήρωση του ακορντεόν που βλέπετε παραπάνω και το ακόλουθο μπλοκάκι για τις μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη.

kleis8enhs_block


Συνολικά, λοιπόν, το lapbook βγήκε ως εξής (είναι φανερό ότι στην πορεία σκέφτηκα να χρησιμοποιήσω και χρωματιστό χαρτί στην εκτύπωση :-)):

arxaiki_lapbook_full

Στην αριστερή πλευρά είναι οι εφαρμογούλες για τη Σπάρτη:

arxaiki_lapbook_sparti

Στη δεξιά πλευρά είναι οι εφαρμογούλες για την Αθήνα:

arxaiki_lapbook_athina

Όπως βλέπετε, επειδή δεν είχα προβλέψει από την αρχή πώς θα βγει ολόκληρο το lapbook, αλλά δημιουργούσα τις εφαρμογές πειραματικά, μία-μία στην πορεία, λείπει ένα κομμάτι από την Αθήνα – το αντίστοιχο με τη Σπάρτη τρίγωνο της κοινωνικής οργάνωσης.

Επίσης, αν είχαμε περισσότερο χρόνο, θα το είχαμε διακοσμήσει πιο πολύ και θα είχαμε φτιάξει ένα όμορφο εξώφυλλο.

Όπως και να έχει, το βρίσκω αρκετά ολοκληρωμένο τώρα για να το μοιραστώ εδώ, μια που, ακόμη κι αν το δικό μας δεν είναι τέλειο στην όψη, είναι ξεκάθαρος ο τρόπος που οι εφαρμογές μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Αν θέλετε να το χρησιμοποιήσετε ολόκληρο, μπορείτε να κατεβάσετε το αρχείο PDF. Εκεί έχω προσθέσει και το τρίγωνο της Αθήνας που στο δικό μας lapbook λείπει.

arxaiki_lapbook_preview

Αν τυχόν κανείς το χρησιμοποιήσει, είτε στο σπίτι είτε στην τάξη, θα χαρώ πολύ να μου γράψει ένα μήνυμα για να μου πει πώς πήγε το όλο εγχείρημα.

Advertisements

Αθήνα / Πολίτευμα 2 – Πορεία προς τη δημοκρατία

Μετά από ένα μεγάλο διάλειμμα επανήλθαμε! Από την αρχή της σχολικής χρονιάς φέτος έχω αφιερώσει όλο τον χρόνο μου στο καινούργιο μου εγχείρημα, Orthodox Pebbles. Εκεί επιχειρώ πιο επίσημα αυτό που εδώ κάνω σε προσωπικό επίπεδο: Να φτιάξω πρωτότυπο και όμορφο εκπαιδευτικό υλικό που να μπορεί να χρησιμοποιηθεί εύκολα από την ομογένεια – με θέμα τα Θρησκευτικά αυτή τη φορά. Οι πρώτες ενδείξεις από την προβολή του νέου μου αυτού εγχειρήματος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι ενθαρρυντικές, και φέτος θα αφιερώσω πολλή ενέργεια στην προσπάθεια αυτή – έτσι η Ιστορία ίσως να μείνει λίγο πίσω σε κάποιες περιπτώσεις.

Στην Ιστορία, επιπλέον, απέκτησα φέτος και δεύτερο μαθητή, τον γιο μου, που τέλειωσε κι αυτός πέρυσι το ελληνικό σχολείο. Ξεκινήσαμε τα μαθήματα εδώ και τρεις βδομάδες, και με χαρά διαπιστώνω ότι η δουλειά που είχα κάνει όλη τη χρονιά πέρυσι αποδίδει: Για να ξανακάνω το ίδιο μάθημα δεν χρειάζομαι πάνω από μισή ώρα προετοιμασία (που αυτός ήταν ο αρχικός μου στόχος), και τα βρίσκω όλα έτοιμα μέσα σε κάθε ανάρτηση.

Με όλα αυτά, συνολικά δυσκολευτήκαμε λίγο να πιάσουμε έναν ρυθμό, γιατί τα δεδομένα μας άλλαξαν αρκετά. Ίσως χρειαστεί να απλοποιήσω λίγο την κατάσταση εδώ στο Κατ’ Οίκον Ιστορία για να τα προλαβαίνω όλα – είναι αλήθεια ότι πέρυσι αφιέρωνα ατελείωτες ώρες στα μαθήματα της Ιστορίας, να ψάχνω και να τα φτιάχνω όλα περιποιημένα. Θα δούμε πώς θα τα καταφέρουμε στην πορεία. Όπως και να έχει, πάντως, ξεκινάμε!

Το μάθημα αυτό ήταν το τελευταίο μας πριν τελειώσουμε την περσινή σχολική χρονιά. Το αρχίσαμε – όμως, λόγω διαφόρων εμπλοκών, το αφήσαμε μισό. Γι’ αυτό και ξεκινήσαμε τη φετινή χρονιά με το ίδιο πάλι μάθημα, μαζί με μια γρήγορη ανασκόπηση της αρχαϊκής εποχής, ώστε να θυμηθούμε πού βρισκόμαστε. Για την ανασκόπηση χρησιμοποιήσαμε την ηλεκτρονική άσκηση από τον ιστότοπο “Ελληνικός Πολιτισμός” του φιλόλογου Γιάννη Παπαθανασίου: Επανάληψη στην αρχαϊκή εποχή. Και τώρα η συνέχεια!…


Δες πρώτα το ακόλουθο βίντεο, που είχαμε αρχίσει να βλέπουμε στο προηγούμενο μάθημα. Σήμερα θα δεις από το 15:07 έως το 29:58.

Στη συνέχεια δες την πολύ καλή παρουσίαση της φιλολόγου Κατερίνας Προκοπίου, μέχρι και το slide 12.

Τέλος, δες το ακόλουθο βίντεο 2:13-5:32

 

Τώρα κόψε και συμπλήρωσε την ακόλουθη διαδραστική εφαρμογούλα (αρχείο PDF).

solon_lapbook

Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ (χρησιμοποιήσαμε και χρωματιστό χαρτί αυτή τη φορά!):

lapbook_solon

_______________

Δουλειά “για το σπίτι”

1. Διάβασε το αντίστοιχο κεφάλαιο του σχολικού βιβλίου Α΄Γυμνασίου.

2. Στην εφαρμογή – ακορντεόν που ξεκινήσαμε στο προηγούμενο μάθημα, συμπλήρωσε σχετικά με τον Σόλωνα και τον Πεισίστρατο.

(Αν θέλετε να ξαναδείτε ολόκληρη την εφαρμογή, πατήστε εδώ ή στην παρακάτω εικόνα)athina1_2_3_lapbook

Το δικό μας αποτέλεσμα μέχρι τώρα εδώ:

lapbook2

3. Συμπλήρωσε το ακόλουθο φυλλάδιο (αρχείο PDF).

Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:

HW

 

Αθήνα/Πολίτευμα 1 – Από τη βασιλεία στην αριστοκρατία

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ 800-479 π.Χ.

Πριν ξεκινήσεις το σημερινό μάθημα, τύπωσε το πακέτο φύλλων εργασίας (αρχείο PDF). Καθώς θα προχωράς στο μάθημα, θα συμπληρώνεις και την ανάλογη δραστηριότητα.

Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

Μελέτησε την περιοχή της Αττικής από τον χάρτη Google MyΜaps, και στη συνέχεια συμπλήρωσε τις σελίδες 1 και 2 του πακέτου φύλλων εργασίας.

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

cw1_2

_________

Δες τώρα την ακόλουθη παρουσίαση:


ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ from Maria Froudaraki

(παρουσίαση της εκπαιδευτικού Μαρίας Φρουδαράκη)

_________

Ο ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΘΗΣΕΑΣ

Με βάση όσα είδες στην παρουσίαση, συμπλήρωσε τη σελίδα 3 στο πακέτο.

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

cw1

Δες τώρα, αν θέλεις, ένα σύντομο βίντεο που θυμίζει τον πιο γνωστό μύθο με πρωταγωνιστή τον Θησέα.

___________

Ο ΚΟΔΡΟΣ, ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

Αφού συμβουλευτείς πάλι την παρουσίαση που είδες στην αρχή, και διαβάσεις για τον Κόδρο στο ανάλογο λήμμα της Wikipedia, συμπλήρωσε τις σελίδες 4 και 5 από το πακέτο.

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

cw4_5

___________

Η ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Δες το βίντεο από το 3:07 έως το 13:03.

Και ένα σύντομο βίντεο για την ανασκαφή στη νεκρόπολη του Φαλήρου.

Τώρα, χρησιμοποιώντας το παραπάνω βίντεο της Μηχανής του Χρόνου και την παρουσίαση που είδες στην αρχή του μαθήματος, συμπλήρωσε τις υπόλοιπες σελίδες του πακέτου.

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

cw6_7

cw8_9

__________________

Τέλος, με βάση όσα έγραψες στα φύλλα εργασίας συμπλήρωσε τα τετραγωνάκια για τον Κόδρο, τον Κύλωνα και τον Δράκοντα στη διαδραστική εφαρμογούλα-lapbooking (αρχείο PDF) – (θα μείνει σήμερα ημιτελής για να χρησιμοποιηθεί και στα επόμενα δύο μάθηματα).

athina1_2_3_lapbook

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

acordeon1

___________

ΔΟΥΛΕΙΑ “ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ”

Α. Διάβασε το αντίστοιχο κεφάλαιο του σχολικού βιβλίου Α΄Γυμνασίου.

Β. Συμπλήρωσε το σταυρόλεξο που θα βρεις εδώ (από τον δάσκαλο Άγγελο Χαραλάμπους).

Γ. Μελέτησε:

Τα δεδομένα για τη ζωφόρο του Παρθενώνα και την πομπή των Παναθηναίων που θα βρεις εδώ (εφαρμογή Υπουργείου Πολιτισμού και Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών – χρειάζεται Flash player για να παίξει, οπότε είναι πιθανό στον υπολογιστή σας να λειτουργεί καλύτερα σε browsers διαφορετικούς από τον Chrome).

screenshot1

Τις πληροφορίες για τα Παναθήναια που θα βρεις εδώ (αρχείο PDF) – Το βρήκα στις εκδόσεις της Υπηρεσίας Συντήρησης Μουσείων Ακρόπολης.

screenshot2

Στη συνέχεια φτιάξε ένα διαφημιστικό φυλλάδιο όπου θα προβάλλεις τη γιορτή για να προσελκύσεις επισκέπτες. Μην ξεχάσεις να αναφερθείς στο πρόγραμμα, την πομπή, τους αγώνες και τα βραβεία.

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

panathinaia

Πόλη-κράτος – Σπάρτη

(Δυστυχώς, για το μάθημα αυτό πολύ από το υλικό που χρησιμοποίησα είναι στα Αγγλικά. Για την αρχαϊκή και κλασική Ελλάδα μαθαίνουν και στα αμερικάνικα σχολεία κάποια στιγμή στο γυμνάσιο, οπότε κυκλοφορεί αρκετό σχετικό περιεχόμενο στο διαδίκτυο και κάποιο από αυτό ήταν καλύτερο από τα αντίστοιχα ελληνικά που βρήκα. Μάλιστα για την αγωγή των αγοριών στη Σπάρτη χρησιμοποίησα ένα υπάρχον μάθημα TedEd, καθώς περιείχε καλές ερωτήσεις συνοδευτικές του βίντεο, τις οποίες επεξεργαστήκαμε χωρίς να χρειαστεί εγώ να φτιάξω δικές μου. 

Μην παραλείψετε να ρίξετε μια ματιά στην ψηφιακή εφαρμογή που έφτιαξα ειδικά για το μάθημα, καθώς και στον συνεχιζόμενο πειραματισμό μας με διαδραστικά φυλλαδιάκια.)

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ – 800-479 π.Χ.

Η ΠΟΛΗ – ΚΡΑΤΟΣ

Δες πρώτα το ακόλουθο βίντεο.

Στη συνέχεια μελέτησε την εφαρμογή που θα βρεις εδώ (την έφτιαξα ειδικώς για το μάθημα).

(Τις τρεις δραστηριότητες που ακολουθούν τις έχω μαζέψει στο ακόλουθο αρχείο PDF που μπορείτε να τυπώσετε και να χρησιμοποιήσετε.)

Τώρα τύπωσε τη φωτογραφία και σημείωσε πάνω της τα ακόλουθα:

  • Άστυ
  • Ύπαιθρος χώρα
  • Ακρόπολη
  • Τείχη του άστεως
  • Τείχη της ακρόπολης

Πηγή: Fernando W. Vergara Piña - http://tripio.deviantart.com/art/Ancient-greek-Polis-382623798

Στη συνέχεια, κάτω από τη φωτογραφία σημείωσε τα ακόλουθα:
1. Κοίταξε εδώ και βρες τον ορισμό της λέξης “ακρόπολη”. Επίσης σημείωσε τουλάχιστον τέσσερις αρχαίες πόλεις που είχαν ακρόπολη.

Κοίταξε το βίντεο με αναπαράσταση της αρχαίας αγοράς της Αθήνας.

Τώρα κοίταξε εδώ κι εδώ και γράψε τι ήταν η αγορά στους αρχαίους χρόνους και τι δραστηριότητες γίνονταν σ’αυτήν.

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

cw1_2

_________________

Η ΣΠΑΡΤΗ

Α. ΧΩΡΟΣ-ΧΡΟΝΟΣ

Κοίταξε το ακόλουθο βίντεο.

Σύμφωνα με μια πιθανή υπόθεση, οι Δωριείς εισέβαλαν γύρω στον 11ο αιώνα από τον βορρά στην περιοχή της Λακωνίας (όπου βρίσκεται η σημερινή Σπάρτη) και υποδούλωσαν τον ντόπιο πληθυσμό, που έτσι μετατράπηκε στους λεγόμενους εἵλωτες. Αυτοί οι δούλοι δεν αποτελούσαν, όπως στις άλλες πόλεις, ατομική ιδιοκτησία των Σπαρτιατών αλλά θεωρούνταν περιουσία της πόλης. Ζούσαν σχετικά αυτόνομοι σε καλύβες μέσα στα χωράφια και καλλιεργούσαν τα κτήματα των κυρίων τους.

Το ἄστυ της Σπάρτης (εκεί όπου βρίσκεται η σημερινή πόλη της Σπάρτης) δημιουργήθηκε από τον συνοικισμό τεσσάρων χωριών και για πολλούς αιώνες δεν είχε τείχη. Η αρχαία πόλη-κράτος της Σπάρτης ήταν πολύ μεγαλύτερη: Αρχικά περιλάμβανε μόνο την εύφορη κοιλάδα του Ευρώτα, ανάμεσα στον Ταΰγετο και τον Πάρνωνα. Προς το τέλος του 8ου αι., όμως, οι Σπαρτιάτες κετέκτησαν και τη Μεσσηνία στα δυτικά του Ταΰγετου. Κατέλαβαν τη νέα περιοχή με πόλεμο (Α΄Μεσσηνιακός Πόλεμος) και τη διατήρησαν με σκληρή καταπίεση των Μεσσηνίων που έγιναν κι αυτοί είλωτες.

Οι Μεσσήνιοι είλωτες συνεχώς αγωνίζονταν να ανακτήσουν την ανεξαρτησία τους. Πρώτα εξεγέρθηκαν στα μέσα του 7ου αιώνα, όμως η επανάστασή τους απέτυχε (Β’ Μεσσηνιακός Πόλεμος). Εξεγέρθηκαν και μια φορά ακόμη, περίπου δύο αιώνες αργότερα (μετά την αρχαϊκή εποχή), όμως ηττήθηκαν και πάλι από τους Σπαρτιάτες (Γ’ Μεσσηνιακός Πόλεμος).

(Πηγή κειμένου: Ψηφίδες για την ελληνική γλώσσα)

Τώρα μελέτησε τους χάρτες που θα βρεις:

Στο Google MyMaps:

Και τον πολυχάρτη της Ελλάδας από το Φωτόδεντρο (Εθνικός Συσσωρευτής Εκπαιδευτικού Περιεχομένου):

Επίσης, στην εφαρμογή Χρονολόγιο Σπάρτης από το Φωτόδεντρο μελέτησε την ιστορία της Σπάρτης τον 8ο, 7ο, 6ο αι.

Μην παραλείψεις να δεις τον χάρτη που περιλαμβάνει η εφαρμογή στον 7ο-6ο αι.

Τώρα συμπλήρωσε το φύλλο εργασίας (αρχείο PDF).

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

cw3

____________________

Β. Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ 

Δες πρώτα το ακόλουθο βίντεο.

Στη συνέχεια δες και αυτό το βίντεο για τη Σπάρτη.

Όταν το τελειώσεις, κάνε τις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής από το Μάθημα TedEd που συνοδεύει το βίντεο που είδες (στα Αγγλικά).

Η όψη των Σπαρτιατών οπλιτών

Οι Σπαρτιάτες άφηναν τα μαλλιά τους μακριά και τα άλειφαν με λάδι. Η στολή τους ήταν κόκκινη, αφενός για να φοβίζει τον αντίπαλο και αφετέρου για να διακρίνεται πάνω της δύσκολα το αίμα, ώστε οι πληγές να μην φαίνονται πολύ. Οι ασπίδες τους ήταν καλυμμένες με χαλκό και τις γυάλιζαν για να λάμπουν στον ήλιο. Η εικόνα της σπαρτιατικής φάλαγγας πρέπει να ήταν ταυτόχρονα εντυπωσιακή και τρομακτική.

(Πηγή κειμένου: Ψηφίδες για την ελληνική γλώσσα)

Ρεαλιστική εικονογράφηση Σπαρτιάτη οπλίτη μπορεί κανείς να βρει εδώ από τον Χρήστο Γιαννόπουλο, όμως δεν μπορώ να την χρησιμοποιήσω στο ιστολόγιο για λόγους πνευματικής ιδιοκτησίας.

Η γυναίκα στη Σπάρτη

Δες το ακόλουθο βίντεο μέχρι το 3:20.

Περαιτέρω επεξεργασία του θέματος παρατίθεται στην ενότητα “Δουλειά για το σπίτι” παρακάτω.

__________________

Γ. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΟΛΙΤΕΙΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Δες το βίντεο από το 3:17 έως το 5:25.

Τώρα συμπλήρωσε τα διαδραστικά φυλλαδιάκια που θα βρεις στο αρχείο PDF, αφού μελετήσεις:

  • Το tab “Κοινωνική Οργάνωση” στη δραστηριότητα από το Φωτόδεντρο που θα βρεις εδώ.
  • Τα tabs “Πολιτειακή οργάνωση” και “Πολίτευμα” στην εφαρμογή του Φωτόδεντρου που θα βρεις εδώ.

lapbook_image

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

lapbook_items

____________________

ΔΟΥΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ

  • Διάβασε το αντίστοιχο κεφάλαιο του σχολικού βιβλίου.
  • Κάνε την επαναληπτική άσκηση από τον ιστοχώρο Ελληνικός Πολιτισμός του φιλόλογου Γιάννη Παπαθανασίου.
  • Φτιάξε μία παρουσίαση για τη θέση της γυναίκας στην αρχαία Σπάρτη σε σχέση με αυτήν της Αθήνας, χρησιμοποιώντας ως πηγή τις δραστηριότητες 1, 3, 4.Β., 5.Β. από το εκπαιδευτικό σενάριο από το Φωτόδεντρο “H γυναίκα στη Σπάρτη”.

(Μπορείτε να δείτε τη δική μας παρουσίαση εδώ)

Οπλιτική Φάλαγγα – πολιτεύματα

(Αυτό το μάθημα πολύ το ευχαριστήθηκα. Κατ’ αρχάς, έτυχε να κυκλοφορεί στο διαδίκτυο πολύ καλό σχετικό υλικό με πνευματικά δικαιώματα τέτοια ώστε να μπορώ να το χρησιμοποιήσω εδώ. Κατά δεύτερον, με αφορμή την προετοιμασία του μαθήματος ξεκαθάρισα κι εγώ διάφορες απορίες που είχα – βρήκα εντυπωσιακό πώς κάποιες απορίες μένουν από την παιδική ηλικία για πράγματα που κανείς θεωρεί εκ των υστέρων αυτονόητα. Ευχαριστώ θερμά τον φιλόλογο Γιάννη Παπαθανασίου για τη βοήθεια.

Τέλος, για πρώτη φορά δοκίμασα να φτιάξω, εκτός από απλό φύλλο εργασίας, ένα φυλλαδιάκι που περιλαμβάνει και στοιχειώδη χαρτοκοπτική. Ανακάλυψα το λεγόμενο lapbooking που χρησιμοποιούν εδώ οι Αμερικάνοι, φτιάχνουν τέτοια φυλλαδιάκια και τα κολλάνε όλα μαζί σε έναν μεγάλο φάκελο (σχετικό βίντεο εδώ). Έτσι, στο τέλος μιας ενότητας, έχουν κάτι σαν μίνι-λεύκωμα, με τις σημαντικές πληροφορίες καταγεγραμμένες όλες μαζί με οπτικά ευχάριστο τρόπο. Υποστηρίζουν ότι τα παιδιά, κόβοντας, διπλώνοντας κλπ., συγκρατούν καλύτερα την πληροφορία, και έχουν και περισσότερη διάθεση να διαβάσουν ξανά το δημιούργημά τους. Τώρα που το βρήκα, θα ήθελα να το εφαρμόσω για την ενότητα της αρχαϊκής εποχής, φτιάχνοντας ένα τέτοιο φυλλαδιάκι σχεδόν σε κάθε μάθημα, ώστε στο τέλος της ενότητας να ολοκληρώσουμε κι εμείς ένα τέτοιο μίνι-λεύκωμα. Θα δούμε αν θα τα καταφέρω.

Πάμε, λοιπόν, τώρα στο μάθημα.)

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ – 800-479 π.Χ.

H ΟΠΛΙΤΙΚΗ ΦΑΛΑΓΓΑ

Δες πρώτα το ακόλουθο βίντεο.

Στη συνέχεια δες και το ακόλουθο βίντεο από το 2:47 έως το 4:21.

Τι διαφορές παρατηρείς στον τρόπο με τον οποίο γίνεται ο πόλεμος σε κάθε περίπτωση; Σημείωσε τες επιγραμματικά.

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

(Για τη συνέχεια, και για να είναι πιο εύκολο για όποιον θελήσει να τις χρησιμοποιήσει, μάζεψα τις παρακάτω φωτογραφίες σε ένα αρχείο PDF το οποίο μπορείτε να τυπώσετε).

Η παρακάτω φωτογραφία προέρχεται από αγγείο του 5ου αι. Μπορείς να ξεχωρίσεις τον εξοπλισμό του πολεμιστή; Τύπωσε τη φωτογραφία και σημείωσε πάνω της απαντώντας στις ακόλουθες ερωτήσεις: Πόσα χερούλια βλέπεις να έχει η ασπίδα; Τι φαίνεται να φοράει ο στρατιώτης πάνω από τo ρούχo του; Πώς περιγράφεις την περικεφαλαία του; Τι όπλο βαστάει στο δεξιό χέρι; Τα πόδια του προστατεύονται;

hoplite

Πηγή: http://www.livius.org/pictures/a/greek-art/hoplite/

Τύπωσε και την ακόλουθη φωτογραφία από αγγείο του 6ου αι. και σημείωσε ποιο εξάρτημα φοράει ο πολεμιστής.

linothorax

Πηγή: https://ca.wikipedia.org/wiki/Fitxer:Arming_warrior_Staatliche_Antikensammlungen_2308.jpg

Τώρα ψάξε στην εφαρμογή του BBC που θα βρεις εδώ και συμπλήρωσε τις παραπάνω απαντήσεις σου με τις ακόλουθες λεπτομέρειες:

(αν χρειάζεσαι μετάφραση μπορείς να χρησιμοποιήσεις το Google Translate).

  • Από πού προέρχεται η λέξη “οπλίτης“; (πρέπει λίγο να σκεφτείς για να το βρεις).
  • Από τι ήταν φτιαγμένη η ασπίδα;
  • Σε ποια πλευρά την κρατούσαν, δεξιά ή αριστερά;
  • Από τι ήταν φτιαγμένο το λοφίο της περικεφαλαίας και γιατί τη στόλιζαν έτσι;
  • Από τι ήταν φτιαγμένος ο θώρακας;

Τώρα κοίταξε την παρακάτω εικόνα. Τυπωσέ την κι αυτήν και σημείωσε πάνω της τις απαντήσεις στις ακόλουθες ερωτήσεις:

horse

Πηγή: Αττικός αμφορέας του 6ου αι. από το μουσείο του Λούβρου, Public domain via Wikimedia Commons
  • Εκτός από την πανοπλία τι άλλο βλέπεις ότι μπορεί να είχαν κάποιοι στρατιώτες;
  • Τι πιστεύεις ότι χρειάζονταν οι στρατιώτες για να μπορούν να συντηρούν αυτό το επιπλέον κομμάτι του εξοπλισμού τους;
  • Νομίζεις ότι αυτοί που μπορούσαν να διαθέσουν τα απαραίτητα έξοδα ήταν πολλοί ή λίγοι;

Τέλος, μελέτησε την ακόλουθη φωτογραφία που προέρχεται από αγγείο του 7ου αι., τύπωσε την κι αυτήν και σημείωσε πάνω της τις απαντήσεις σου στις ακόλουθες ερωτήσεις:

falagga

Chigi Painter [Public domain], via Wikimedia Commons
  • Οι οπλίτες πολεμούν μαζί ή ο καθένας μόνος του; Κοντά ή μακριά μεταξύ τους;
  • Τι νομίζεις ότι κάνει ο άνθρωπος πίσω αριστερά;
  • Τι σχέδια έχουν οι στρατιώτες της δεξιάς ομάδας στις ασπίδες τους;
  • Μπορείς να αναγνωρίσεις σε κάποια ασπίδα το γοργόνειο; (κεφάλι της Μέδουσας – μυθικού τέρατος – που είχε αποτροπαϊκό χαρακτήρα, δηλαδή χρησιμοποιούνταν για να διώχνει τα κακά πνεύματα αλλά και για να τρομάζει τον εχθρό). Σημείωσέ το.

(Το δικό μας αποτέλεσμα για όλα τα παραπάνω εδώ:)

Κατά την αρχαϊκή εποχή, δημιουργήθηκε μια πολύ σημαντική καινοτομία στον πόλεμο: η οπλιτική φάλαγγα.

falagga1

Πηγή: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Greek_Phalanx.jpg

Οι πολεμιστές δεν πολεμούσαν πια ένας-ένας, όπως έχουμε δει στον Όμηρο, αλλά συγκροτημένοι σε μία ομάδα, πολύ κοντά μεταξύ τους. Κάθε οπλίτης κάλυπτε με την ασπίδα του την αριστερή πλευρά του σώματος του και τη δεξιά του διπλανού του, ενώ χρειαζόταν μεγάλος συντονισμός ώστε η φάλαγγα να κινείται όλη μαζί σαν ένα σώμα. Η πρώτη σειρά πολεμούσε, ενώ οι πίσω σειρές έσπρωχναν, με σκοπό τη δημιουργία ρήγματος στις γραμμές του αντίπαλου.

Δες το βίντεο που ακολουθεί για να πάρεις μια ιδέα πώς θα μπορούσε να διεξάγεται μια μάχη με την οπλιτική φάλαγγα (οι μπλε πολεμιστές στο βίντεο συγκροτούν τη φάλαγγα).

Οι οπλίτες δεν ήταν επαγγελματίες στρατιώτες, αλλά καθημερινοί άνθρωποι που ασκούνταν ώστε να είναι έτοιμοι ανά πάσα στιγμή για πόλεμο. Σε περίοδο ειρήνης ζούσαν κανονικά στην πόλη ασχολούμενοι με τις δουλειές τους.

Η προμήθεια του πολεμικού εξοπλισμού ήταν ατομική υπόθεση. Ο κάθε πολεμιστής ήταν υπεύθυνος για την αγορά και τη συντήρηση της πανοπλίας του. Ο εξοπλισμός αυτός ήταν ακριβός – όσοι λοιπόν είχαν χρήματα μπορούσαν να έχουν και όπλα. Στη φάλαγγα συμμετείχε μόνο όποιος μπορούσε να αποκτήσει τον απαραίτητο εξοπλισμό.

Κοίταξε έτσι πώς χωρίζονταν οι πολεμιστές, ανάλογα με τον οπλισμό που είχαν:

  • Στη φάλαγγα συμμετείχαν οι οπλίτες: Γεωργοί και άλλοι επαγγελματίες που δεν ήταν ούτε πολύ φτωχοί, ούτε πολύ πλούσιοι. Αυτοί είχαν τα απαιτούμενα χρήματα για να αποκτήσουν την πανοπλία και ήταν και οι περισσότεροι στην πόλη. Έτσι η φάλαγγα έγινε σιγά σιγά το μεγαλύτερο και σημαντικότερο πολεμικό σώμα της πόλης.
  • Υπήρχαν και οι άριστοι που γνωρίζουμε από τα προηγούμενα μαθήματα, οι πολύ πλούσιοι που ήταν και οι πιο λίγοι. Αυτοί μπορούσαν να συντηρούν, εκτός από τον οπλισμό, άλογα και άρματα, γι’ αυτό και δεν συμμετείχαν στη φάλαγγα αλλά στα μικρότερα σώματα των ιππέων.
  • Οι πολύ φτωχοί δεν μπορούσαν να αγοράσουν τον οπλισμό, και γι’ αυτό ούτε εκείνοι δεν συμμετείχαν στη φάλαγγα, αλλά σε ελαφρά άτακτα βοηθητικά τμήματα, συνήθως στα άκρα της φάλαγγας, όπου πολεμούσαν με πέτρες, σφεντόνες και τόξα. Ονομάζονταν ψιλοί.

Συμπλήρωσε τώρα το ακόλουθο φύλλο εργασίας (αρχείο PDF).

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

_____________________

ΤΑ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΑ

Δες την ακόλουθη παρουσίαση μέχρι τη διαφάνεια 12:

Επιγραμματικά λοιπόν, η φάλαγγα έφερε τις ακόλουθες αλλαγές:

  • Πνεύμα συντροφικότητας, ισότητας, αλληλεγγύης ανάμεσα στους οπλίτες.
  • Προείχε πλέον το σύνολο και όχι το άτομο – πολεμούσαν για την πατρίδα, όχι για την προσωπική δόξα τους.
  • Δεν ήταν πια τόσο σημαντική η σωματική δύναμη όσο η ικανότητα να παραμένει ο πολεμιστής ψύχραιμος δίπλα στους συμπολεμιστές του. Ήταν μεγάλη ατιμία να εγκαταλείψει κανείς τη θέση του στη μάχη και τιμωρούνταν αυστηρά γι’ αυτό.
  • Και πολύ σημαντικό!! Οι οπλίτες άρχισαν να διεκδικούν δικαιώματα στη μοιρασιά των λαφύρων και στη λήψη των αποφάσεων.

Μελέτησε τώρα την ακόλουθη παρουσίαση για να δεις πώς διαμορφώθηκαν αυτές οι διεκδικήσεις (προχώρησε μέχρι και τη διαφάνεια 12).

Και ακόμη μία παρουσίαση του δασκάλου Ηλία Ηλιάδη (μέχρι τη διαφάνεια 8).

Τώρα φτιάξε το τρίπτυχο για τα πολιτεύματα που θα βρεις στο αρχείο PDF.

(Αυτή ήταν η προσπάθεια προς το lapbooking που έλεγα, το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

ΔΟΥΛΕΙΑ “ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ”

1. Μελέτησε τις σημειώσεις και τα φυλλάδια που έφτιαξες καθώς και το αντίστοιχο κεφάλαιο του σχολικού βιβλίου Ιστορίας Α΄Γυμνασίου.

2. Μελέτησε την εφαρμογή από το Φωτόδεντρο (Εθνικός Συσσωρευτής Εκπαιδευτικού Περιεχομένου) και στο τέλος κάνε το κουίζ που αυτή περιλαμβάνει.

oplitis_fwtodentro

3. Συμπλήρωσε το ακόλουθο φυλλάδιο (αρχείο PDF).

ΕΞΤΡΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ – Φτιάξε τη δική σου ασπίδα

(τροποποιημένη από εδώ)

Οι εικόνες που ζωγράφιζαν οι πολεμιστές στις ασπίδες τους είχαν γι’ αυτούς ιδιαίτερη σημασία. Συνήθως συμβόλιζαν την ανδρεία και τη γενναιότητα ή, όπως είδαμε, μπορεί να είχαν αποτροπαϊκό χαρακτήρα. Σε άλλες περιπτώσεις το σύμβολο ήταν ενιαίο για ολόκληρη την πόλη, όπως στη Σπάρτη, όπου οι ασπίδες είχαν πάνω τους το γράμμα Λ (από τη λέξη “Λακεδαίμων”). Χρησιμοποιώντας ένα χάρτινο πιάτο, μπορεί κανείς να φτιάξει τη δική του ασπίδα. Μπορεί να πάρει ιδέες για τη διακόσμηση από εδώ, να ψάξει κι άλλο στο διαδίκτυο για αντίστοιχα σύμβολα ή να χρησιμοποιήσει κάποιο δικό του σύμβολο με ιδιαίτερη προσωπική σημασία.

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ – ήρθε και μια φίλη και τους έχωσα όλους μαζί και με τον μικρό μου γιο να φτιάχνουν οπλιτικές ασπίδες, δυστυχώς όλοι διάλεξαν την ίδια διακόσμηση :-))

 

Β΄Αποικισμός

ΑΡΧΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ – 800-479 π.Χ.

Β’ ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΣ

(Αυτή η ενότητα προέκευψε αρκετά μακροσκελής γιατί η σχετική πληροφορία που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο είναι άφθονη και χρήσιμη. Εμείς τελικά, παρ’ ότι εδώ την παρουσιάζω ως ένα μάθημα, τη χωρίσαμε σε δύο μαθήματα γιατί ήταν πολύ το υλικό για να το αντιμετωπίσουμε με τη μία).

_______________________

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Έχεις σίγουρα ακούσει για τη λεγόμενη “μεταναστευτική κρίση στην Ευρώπη”. Πολλές φορές κάποιοι άνθρωποι επιλέγουν να φύγουν ή αναγκάζονται να φύγουν από τη χώρα τους. Δες εδώ ένα σχετικό βίντεο (από την αρχή μέχρι το 3:18).

Στη συνέχεια δες τα ακόλουθα βίντεο.

 

Και το ακόλουθο βίντεο από την αρχή μέχρι το 2:00

Πιθανώς και η δική σου οικογένεια να έχει φύγει από την Ελλάδα για να ζήσει σε κάποια άλλη χώρα. Από αυτά που είδες στα προηγούμενα βίντεο και από την εμπειρία σου συμπλήρωσε το ακόλουθο ερωτηματολόγιο (αρχείο PDF).

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

our_worksheet2

__________________

Όπως πολλοί άνθρωποι σήμερα, έτσι και οι αρχαίοι Έλληνες μετακινήθηκαν μαζικά προς άλλες περιοχές.

Είπαμε σε προηγούμενο μάθημα ότι τα ελληνικά φύλα εξαπλώθηκαν τη γεωμετρική εποχή κυρίως προς τα παράλια της Μικράς Ασίας, μετακίνηση που ονομάστηκε Α΄Ελληνικός Αποικισμός.

Αιώνες αργότερα, από τον 8ο ως τον 6ο αι. π.Χ., οι Έλληνες μετακινήθηκαν ξανά. Η μετακίνηση αυτή ονομάστηκε Β’ Ελληνικός Αποικισμός και είχε ομοιότητες αλλά και διαφορές σε σχέση με τον Α΄Αποικισμό.

Πριν συνεχίσεις, τύπωσε το πακέτο φύλλων εργασίας που θα βρεις εδώ (αρχείο PDF) και τον χάρτη που θα βρεις εδώ (αρχείο PDF). Κόλλησε τις δύο σελίδες του χάρτη μεταξύ τους ώστε να φτιάξεις έναν μεγάλο χάρτη.

Δες τώρα το ακόλουθο βίντεο.

video_fotodentro

Και στη συνέχεια αυτό το βίντεο από την αρχή έως το 6:40 και από 27:46 έως 28:42.

Κατά τον Β’ Αποικισμό, πολλές ελληνικές πόλεις δημιούργησαν αποικίες σε άλλες μακρινές περιοχές. Οι αποικίες ήταν καινούργιες οργανωμένες πόλεις. Η αρχική πόλη από όπου ξεκινούσαν οι εποικιστές ονομαζόταν μητρόπολη (μητέρα + πόλη = μητρόπολη).

Δες την παρουσίαση που θα βρεις εδώ.

slide_share_b_apoikismos

Στη συνέχεια διάβασε το κείμενο που θα βρεις εδώ.

3enagoi

Τέλος το κείμενο “Οι μαρτυρίες των ανασκαφών” από το σχολικό βιβλίο Ιστορίας Α΄Γυμνασίου.

martyries

Τώρα απάντησε το ερωτηματολόγιο που θα βρεις στις σελίδες 1-2 του πακέτου φύλλων εργασίας.

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

our_worksheet3

Ας δούμε τώρα σε ποιες περιοχές επεκτάθηκαν οι Έλληνες του Β΄Αποικισμού.

___________________

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΣΤΟΝ Β’ ΑΠΟΙΚΙΣΜΟ

Α. Πήγαινε στον ακόλουθο σύνδεσμο – Εκεί βρες και πάτησε τον σύνδεσμο “Visual Timeline” στη δεξιά πλευρά της οθόνης, για να ανοίξεις ένα παράθυρο με ένα διαδραστικό χρονολόγιο.

visual_timeline

Χρησιμοποιώντας το χρονολόγιο που άνοιξες, και το Google Τranslate για να βρεις τις ονομασίες στα Ελληνικά, συμπλήρωσε τον πίνακα που θα βρεις στη σελίδα 3 του πακέτου φύλλων εργασίας απαντώντας τις ακόλουθες ερωτήσεις:

  1. Ποια πόλη ίδρυσε ποια αποικία το 740 π.Χ.;
  2. Ποιες αποικίες ίδρυσε η Κόρινθος το 733 π.Χ.;
  3. Ποια πόλη ίδρυσε ποια αποικία το 706 π.Χ.;
  4. Ποια πόλη ίδρυσε ποια αποικία το 685 π.Χ.;
  5. Ποια πόλη ίδρυσε ποια αποικία το το 675 π.Χ.;
  6. Ποια πόλη ίδρυσε ποια αποικία το το 668 π.Χ.;
  7. Ποια αποικία ίδρυσε η Θήρα το 630;
  8. Ποια αποικία ίδρυσε η Φώκαια το 600;
  9. Ποια πόλη ίδρυσε ποια αποικία το 575;
  10. Ποια πόλη ίδρυσε η Μίλητος το 550 π.Χ.;

Β. Άνοιξε τώρα τον χάρτη από το Google ΜyMaps .

Χρησιμοποιώντας τα δεδομένα που κατέγραψες στον πίνακά σου, εντόπισε τις μητροπόλεις και τις αποικίες που σημείωσες προηγουμένως (οι μητροπόλεις είναι γαλάζιες και οι αποικίες πορτοκαλί). Στη συνέχεια κατάγραψε τη θέση των πόλεων στον χάρτη που θα βρεις στη σελίδα 3 του πακέτου φύλλων εργασίας. Σημείωσε με ένα χρώμα τις αποικίες του 8ου αι., με άλλο χρώμα τις αποικίες του 7ου αι. και με ένα τρίτο χρώμα τις αποικίες του 6ου αι. Επίσης ένωσε με βελάκια τις μητροπόλεις με τις αποικίες τους.

Γ. Με εργαλείο τον χάρτη που έφτιαξες στο βήμα Β, συμπλήρωσε τώρα την άσκηση που θα βρεις στη σελίδα 4 του πακέτου φύλλων εργασίας.

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

our_map1

our_worksheet5

 

___________________

ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΟΥ Β΄ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΥ

Για ποιους λόγους αποδήμησαν οι Έλληνες του Β΄Αποικισμού;

Διάβασε την ιστοσελίδα που θα βρεις εδώ.

istoriko_plaisio

Στη συνέχεια το πρώτο μέρος της ιστοσελίδας που θα βρεις εδώ.

aitia1

Τώρα συμπλήρωσε τη λίστα με τα αίτια του Β΄Αποικισμού, όπως τα βρήκες από τα κείμενα που διάβασες, στη σελίδα 5 του πακέτου φύλλων εργασίας.

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

our_worksheet1

_____________________________

Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΥ

User:Bibi Saint-Pol, own work, 2007-05-31 [Public domain], via Wikimedia Commons

Οι Έλληνες χρησιμοποιούσαν καράβια σαν αυτό της φωτογραφίας για να μετακινηθούν. Παρατήρησε και σχολίασέ το στη σελίδα 6 του πακέτου φύλλων εργασίας (Φαίνεται μικρό ή μεγάλο; Έχει πολλά ή λίγα κουπιά; Έχει πανιά ή όχι; Τι σε κάνει να πιστεύεις ότι άντεχε τις τρικυμίες και το δύσκολο ταξίδι;)

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

our_worksheet7a

___________________________

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΑΝΤΕΙΟΥ ΤΩΝ ΔΕΛΦΩΝ

Διάβασε τα ακόλουθα αποσπάσματα:

Στη συνέχεια σημείωσε τον ρόλο του μαντείου των Δελφών, όπως τον είδες μέσα από τα κείμενα, στη σελίδα 6 του πακέτου φύλλων εργασίας. Πώς γνώριζε το μαντείο τι πληροφορίες να δώσει;

our_worksheet7b

___________________________

Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΡΟΣ ΑΠΟΙΚΙΣΜΟ

Διάβασε το απόσπασμα από το  κείμενο του Μ. Σακελλαρίου, “Η αποκρυστάλλωση του ελληνικού κόσμου” στο Γ. Χριστόπουλος (εκδ.), Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1986, τόμος Β΄ (Αρχαϊκός Ελληνισμός), σ. 60-61.

Στη συνέχεια μελέτησε τον χάρτη που θα βρεις εδώ.

map_resources

Τώρα σημείωσε στη σελίδα 7 του πακέτου φύλλων εργασίας τα θετικά χαρακτηριστικά και τους φυσικούς πόρους που είχαν οι περιοχές στις οποίες ιδρύθηκαν οι αποικίες. Τι έψαχναν οι Έλληνες στις περιοχές όπου ήθελαν να εγκατασταθούν;

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

our_worksheet8

Και τέλος κάνε την άσκηση που θα βρεις εδώ.

_________________

Δουλειά “για το σπίτι”

Α. Μελέτησε ό,τι έφτιαξες μέσα στο μάθημα και το αντίστοιχο κεφάλαιο του σχολικού βιβλίου Α΄Γυμνασίου.

Β. (Δραστηριότητα προσαρμοσμένη από εδώ)
Διάβασε τις παρακάτω φράσεις. Ποιος θα μπορούσε να τις λέει;

1. “Αυτοί οι νεοφερμένοι μού φαίνονται πολύ μυστήριοι!”
2. “Πρέπει πρώτα να ρωτήσουμε το μαντείο”
3. “Αύριο θα πάρουμε το ιερό πυρ και θα βάλουμε πλώρη για τα βόρεια!”
4. “Καλά, εδώ στην Κυρήνη θα κάνουμε χρυσές δουλειές!”
5. “Θα ανεβείτε τα στενά του Ελλησπόντου και θα σταματήσετε στο πρώτο απάνεμο λιμάνι που θα βρείτε. Έτσι προστάζει ο Απολλωνας”
6. “Εμένα πάλι, και στη μητρόπολη και εδώ, το ίδιο μου φαίνεται. Μήπως τώρα δουλεύω λιγότερο;”

Φτιάξε ένα κόμικ αναλογικό ή ψηφιακό όπου να χρησιμποιείς τις παραπάνω φράσεις ως λόγια των πρωταγωνιστών.

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

hw2

hw1

Γ. Εξηγησε με δικά σου λόγια τους όρους που θα βρεις εδώ (αρχείο PDF).

Ελληνικό αλφάβητο – Κοινωνική οργάνωση

Α. ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ

Αφού δεις το βίντεο, διάβασε το κείμενο του Ηρόδοτου* (αρχαίος Έλληνας ιστορικός που έζησε τον 5ο αι. και για τον οποίο θα μιλήσουμε αργότερα).

Στη συνέχεια διάβασε το κομμάτι “Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου” από το σχετικό κεφάλαιο του βιβλίου Αρχαίων Ελληνικών της Α΄Γυμνασίου.

Οι διάφορες ελληνικές πόλεις χρησιμοποιούσαν παραλλαγές του ελληνικού αλφαβήτου. Μελέτησε τα ελληνικά αλφάβητα που θα βρεις εδώ*.

* Αν οι σύνδεσμοι δεν λειτουργούν, βεβαιώσου ότι πάνω δεξιά στην ιστοσελίδα είναι πατημένη η ελληνική σημαία και όχι η αγγλική.

Τώρα προσπάθησε να αναγνωρίσεις δέκα τουλάχιστον γράμματα στη φωτογραφία του αγγείου που ακολουθεί (το αγγείο βρίσκεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο). Σχεδίασέ τα σε ένα χαρτί και γράψε δίπλα τα αντίστοιχα σημερινά.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Πηγή: [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html), CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) or CC BY 2.5 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.5)%5D, via Wikimedia Commons
Στη συνέχεια συμπλήρωσε το ερωτηματολόγιο (αρχείο PDF).

(Το δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

our_alphabet_questionnaire

_____________________

Β. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Μελέτησε τη δραστηριότητα από το Φωτόδεντρο : Πάτησε “Δραστηριότητες –> Τα επαγγέλματα στον Όμηρο“.

Τώρα μελέτησε αυτήν τη δραστηριότητα από την ίδια πηγή: Πάτησε “Αναπαραστάσεις –> Οι κοινωνικές ομάδες

Στη συνέχεια διάβασε αυτό το μικρό κείμενο (από το σχολικό βιβλίο ιστορίας Α΄Λυκείου).

Τέλος, διάβασε το παρακάτω απόσπασμα (που προέρχεται από εδώ):

Με τον τερματισμό των μετακινήσεων των ελληνικών φύλων και την απόκτηση μόνιμων εγκαταστάσεων, τα μέλη του οίκου, που συνδέονταν με συγγενικούς δεσμούς, γίνονταν κάτοχοι της γης και αποκτούσαν οικονομική ισχύ. Ήταν οι άριστοι (ευγενείς), που τους γνωρίζουμε από τις διηγήσεις του Ομήρου. Στο πλαίσιο του οίκου, ωστόσο, ζούσαν και πολλοί άνθρωποι που δεν είχαν άμεσους συγγενικούς δεσμούς με τους ευγενείς. Αυτοί αποτελούσαν μια πολυάριθμη κοινωνική ομάδα γνωστή με την ονομασία πλήθος. Ανεξάρτητοι από τον οίκο ήταν εκείνοι των οποίων η εργασία προϋπέθετε κάποια ειδίκευση, όπως ο ξυλουργός, ο αγγειοπλάστης, ο χαλκουργός κ.ά. Αυτοί ονομάζονταν δημιουργοί και ασκούσαν την εργασία τους για να καλύψουν τις ανάγκες μιας κοινότητας που περιλάμβανε τους οίκους μιας περιοχής. Τέλος, οι δούλοι αποτελούσαν περιουσιακό στοιχείο του οίκου. Οι περισσότεροι είχαν αποκτηθεί από τους πολέμους ή την πειρατεία.

Οι φυλετικοί αρχηγοί της εποχής των μετακινήσεων εξελίχθηκαν σε κληρονομικούς βασιλείς, αφότου τα φύλα απέκτησαν μόνιμες εγκαταστάσεις. Ο βασιλιάς των ομηρικών κοινωνιών ήταν ο αρχηγός του στρατού σε εποχή πολέμου και ο κυβερνήτης με θρησκευτική και δικαστική εξουσία σε περίοδο ειρήνης. 

Δίπλα στο βασιλιά υπήρχε ένα συμβούλιο που αποτελούνταν από τους αρχηγούς των ισχυρών γενών. Το συμβούλιο αυτό των ευγενών (βουλή των γερόντων) βαθμιαία περιόρισε τη βασιλική εξουσία.

Όταν ο βασιλιάς έπαιρνε κάποια σημαντική απόφαση, συγκαλούσε σε σύνοδο το πλήθος, κυρίως τους πολεμιστές, για να ζητήσει τη γνώμη τους (εκκλησία του δήμου).

Ανατρέχοντας ξανά στις πηγές που μόλις μελέτησες, απάντησε τώρα το ακόλουθο ερωτηματολόγιο (αρχείο PDF).

(To δικό μας αποτέλεσμα εδώ:)

koinwniki_organwsi_worksheet

_____________________

ΔΟΥΛΕΙΑ ΓΙΑ “ΤΟ ΣΠΙΤΙ”

1. Διάβασε το αντίστοιχο κεφάλαιο από το βιβλίο Ιστορίας Α΄Γυμνασίου.

2. Γράψε ένα μυστικό μήνυμα για κάποιον άλλο χρησιμοποιώντας ένα από τα αρχαία ελληνικά αλφάβητα που μελέτησες και γράφοντας από δεξιά προς τα αριστερά όπως στις πρώτες ελληνικές επιγραφές. Φτιάξε και δώσε στον παραλήπτη του μηνύματος ένα πινακάκι με το αλφάβητο που χρησιμοποίησες, ώστε να αποκωδικοποιήσει το μήνυμά σου.

(Το δικό μας μυστικό μήνυμα εδώ:)

alfabhto_kwdikas

3. Συμπλήρωσε τις δραστηριότητες από τα κείμενα της Ιλιάδας και της Οδύσσειας που θα βρεις εδώ (αρχείο PDF).

_________________

ΕΞΤΡΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

Μπορεί κανείς να οργανώσει ένα κυνήγι θησαυρού μέσα στο σπίτι που τα στοιχεία να είναι γραμμένα με το αρχαιοελληνικό αλφάβητο και από δεξιά προς τα αριστερά.